Koraalriffen

De koraalriffen vormen de natuurlijke leefomgeving van tal van tropische vissen en andere zeebewoners. Koraal behoort tot de holtedieren en bezit een dode kern met levende koraalsteen afzettende uitstulpingen. De koraaldiertjes voeden zich voornamelijk met plankton en algen. Plankton, algen en wieren zijn overigens de weinige plantensoorten die zich op het rif laten zien.

De koraalriffen van Bonaire beginnen vanaf de kustlijn en strekken tot meer dan driehonderd meter uit de kust van het duikeiland.

De koraalriffen van Bonaire zijn te verdelen in drie zones. De koraalzone tot de ‘drop-off’ (diverse soorten koraal), de koraalzone vanaf de drop-off (onder andere steenkoraal) en de koraalzone in het diepere water (bordvormig koraal: great star en blushing star).

De koraalriffen worden in de hele wereld ernstig bedreigd. Met name door het opwarmen van de oceanen ontstaat het zogenaamde ‘bleaching’, het verbleken van het koraal. Het bleaching leidt uiteindelijk tot het afsterven van het koraal. Maar ook door overbevissing, verontreiniging en beschadigingen door boten en duikers wordt het koraal ernstig bedreigd.

Duikers en snorkelaars hebben de neiging om het koraal aan te raken, maar dat is funest voor het koraal. Op het moment dat je koraal aanraakt beschadig je de slijmlaag van de diertjes en bestaat er een kans dat het koraal zal gaan sterven. Gelukkig is het op Bonaire verboden om met handschoenen te duiken of te snorkelen. Hierdoor is de kans kleiner dat mensen in de verleiding komen om het koraal aan te raken.

Tegenwoordig wordt het koraalrif ook bedreigd door een verstikkende overwoekering van bruine algen (Lobophora variegata). Bruine algen komen van nature voor op het rif van Bonaire en worden onder andere opgegeten door papegaaivissen. Papegaaivissen zijn een van de meest voorkomende vissen en spelen dus een belangrijke rol bij de beheersing van bruine algen.

Er wordt veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen de bruine algen en de papegaaivissen op Bonaire. Delen van het koraal worden met ‘kooien’ afgezet (Parrotfish Exclusion Devices (PEDs)), om te kijken wat er met het koraal gebeurt als ze niet ‘schoongemaakt’ worden van bruine algen door de papegaaivissen.

Aantasting van het koraal heeft helaas grote gevolgen voor de bewoners van de koraalriffen. Het complexe ecosysteem van planten en dieren is onder water namelijk opgebouwd rondom het koraalrif.

In 2012 is op Bonaire onder assistentie van de ‘Coral Restoration Foundation’ een pilot project opgestart om de koraalriffen van Bonaire en Klein Bonaire te herstellen. Men probeert op rustige plekken in het rif nieuw elandgeweikoraal en hertshoornkoraal te kweken.

De Bonairiaanse autoriteiten en de Bonairiaanse bevolking zijn zich bewust van het feit dat de natuur van Bonaire de belangrijkste aantrekkingsbron is voor toeristen. De bezoekers komen voor schone stranden, intacte koraalriffen en kraakhelder oceaanwater. In totaal kun je meer dan zestig verschillende koraalsoorten (steenkoraal, zachtkoraal en waaierkoraal) aantreffen in de Caribische Zee die Bonaire omspoelt.

Naast het koraal en de vissen zit het rif van Bonaire vol met andere diersoorten zoals sponzen (bruine buisspons, vertakte vaasspons, verspreide poreuze pijpspons), zakpijpen, wormen (kerstboomwormen), schelpen, naakslakken, zeesterren, zee-egels, krabben, kreeftachtigen, garnalen (gevlekte poetsgarnaal) en anemonen (reuzenanemoon).

Koraalsoorten van Bonaire (selectie)