Facebook Twitter

Door: Richard Schijf
Ga direct naar:
Archief columns

Last Minutes Bonaire

Aanbiedingen en Lastminutes naar Aruba
Dagelijks vind je op deze website de beste aanbiedingen en last-minutes tegen scherpe prijzen. Direct naar het overzicht!


Column: Reislustige schorpioenen op Bonaire!

Bij vrijwel ieder kind vindt vroeg of de laat de verankering in het brein plaats, dat sommige dierensoorten – haaien, slangen, vleermuizen, spinnen, etcetera – eng en gevaarlijk zijn. Die gedachte laat zich in het verdere verloop van het leven niet zomaar meer uitschakelen.

Bij de meeste mensen gutst het angstzweet met grote golven van hun voorhoofd af, als ze bijvoorbeeld de naam schorpioen horen vallen. Van die kleine, griezelige beestjes die maar al te graag hun venijnige, giftige prikkertje in jouw lichaam willen parkeren! De rust keert weer terug bij de realisering dat schorpioenen zich niet in ons koude kikkerlandje laten zien, maar is dat wel zo?

Zelfmoord

Er doen verschillende hardnekkige mythes over schorpioenen de ronde. Zo zijn er verhalen bekend van schorpioenen die in het bos omsingeld waren door het oprukkende vuur en geen andere mogelijkheid meer zagen om te ontsnappen, dan zichzelf van het leven te beroven door hun angel in hun eigen lichaam te planten. Wetenschappelijk onderzoek heeft echter aangetoond dat schorpioenen immuun zijn voor hun eigen gif.

Daarnaast beweren sommige mensen dat schorpioenen als enige levende wezens een nucleaire oorlog kunnen overleven. Als de aarde dus ooit – door de massale inzet van atoomwapens – ondergedompeld wordt in een apocalyptische oorlog, zullen schorpioenen de blootstelling aan de daarbij vrijkomende radioactieve straling kunnen trotseren.

De hele evolutie zou dan weer opnieuw kunnen beginnen, alleen nu met als startpunt geen oersoep maar schorpioenen. Dat scheelt toch snel een paar honderd miljoen jaar. Het blijkt echter dat ook schorpioenen vrij vlotjes op hun rug liggen als ze langdurig worden onderworpen aan hoge stralingsdoses.

En dan nog hun vermeende giftigheid voor de mens. Jaarlijks worden ongeveer 1,5 miljoen mensen door schorpioenen gestoken. Het leeuwendeel van die slachtoffers zal de steek ervaren als een onschuldige bijen- of wespensteek. Voor 2500 slachtoffers zal de prik echter uitdraaien op een dodelijke ervaring. Tja, dat dan weer wel. 

Wetsuit

De kans dat je schorpioenen op Bonaire zult spotten is niet zo groot, de meeste Bonairianen zelf hebben nog nooit een schorpioen gezien. De schorpioenenfamilie heeft slechts twee van haar leden permanent op Bonaire gestationeerd: de gele schorpioen en zijn zwart gekleurde neefje. De gele schorpioen heeft een lengte van ongeveer 3 centimeter, de zwarte is een stuk kleiner, maar compenseert dat ruimschoots met zijn hogere giftigheid.

Schorpioenen houden zich overdag gedeisd en verschuilen zich dan diep onder stenen en schelpen. Als echter de schemer valt op Bonaire, begint het 'bal' voor de schorpioenen en moeten insecten en spinnen zich zorgen gaan maken. Deze dieren staan namelijk op het boodschappenlijstje van de schorpioenen.

Een schorpioen gebruikt zijn grijpscharen om een onfortuinlijk insect of spin in zijn kraag te grijpen en in de houdgreep te houden. Vervolgens knipt hij met zijn vlijmscherpe kaken het slachtoffer in overzichtelijke stukjes.

Als de noodlottige daarbij teveel tegenspartelt – en geef hem eens ongelijk, zijn leven staat immers op het spel – krult de schorpioen doodleuk zijn staart over zijn eigen lichaam heen en boort zijn gifstekel diep in het insectenlichaam. Dat is dan het moment dat het slachtoffer definitief zijn laatste adem uitblaast.

Als je als mens ooit op Bonaire ongelukkigerwijs door een schorpioen te grazen wordt genomen, zul je niet zo snel je laatste adem uitblazen. De Bonairiaanse schorpioenen zullen bij gezonde mensen een pijngevoel kunnen genereren waartoe ook een huis-tuin-en keuken wesp of hommel in staat is. Prettig is het natuurlijk allemaal niet.

Om een onaangename confrontatie met een schorpioen te vóórkomen moet je je verdiepen in zijn voorkeuren en gedragingen. Dat is heel simpel: ze houden van donkere, vochtige plekjes. Zo moet je dus in je huis geen natte handdoeken op de vloer laten slingeren want daar zitten ze maar al te graag in en als je in je schoenen stapt is het wel slim om ze eerst even uit te kloppen, daar kan zomaar een schorpioentje uitrollen. Op het Nederlandse duikeiland is het ook handig om je drogende duikpakken te controleren op de aanwezigheid van schorpioenen vóórdat je jezelf erin wurmt.

Ver(stekel)ing…

Soms verlaten de Bonairiaanse schorpioenen brutaal het eiland. In 2009 bijvoorbeeld liftte een gele schorpioen als verstekeling mee in de koffer van een gezin van Bonaire naar Nederland. Klaarblijkelijk had de schorpioen ook zelf de ambitie om een gezinnetje te stichten.

De schorpioen bleek namelijk zwanger te zijn en beviel in Nederland van vijftien gezonde schorpioenen baby’s. Als de kleintjes van een schorpioen uitkomen – schorpioenen zijn levendbarend – , klimmen ze instinctief op de rug van hun moeder, om daar net zolang te bivakkeren totdat ze zelf op hun pootjes kunnen staan.

Het beest had zichzelf overigens niet gerealiseerd dat het kwik in Europees Nederland niet zulke grote hoogte bereikt dan in Caribisch Nederland. Schorpioenen hebben warmte nodig anders gaan ze onherroepelijk hemelen. De schorpioen werd uiteindelijk opgevangen in Reptielenzoo Iguana te Vlissingen. Het komt overigens regelmatig voor dat schorpioenen van de ABC-eilanden als onbedoelde passagiers over de wereld uitzwermen.

Door het intensieve luchtverkeer en vrachtbootverkeer van de laatste decennia verspreiden niet alleen schorpioenen, maar ook steeds meer andere dieren en micro-organismen zich over de planeet, dat is een zorgelijke ontwikkeling. Dagelijks hangen er meer dan 45.000 commerciële vliegtuigen in de lucht en bevaren er ongeveer 50.000 koopvaardijschepen de oceanen. De kans dat ziektemakers onbewust aan boord stappen is levensgroot. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld gevaarlijke virussen, zoals het vogelgriepvirus, overal terecht komen.