Olietanker


Door: Richard

Column: Octopussen op Bonaire!

Sommige dieren zijn in het water mooier dan aan de wal. Dat geldt zeker voor octopussen. In de oceaan waaieren ze sierlijk door de waterkolom. Trek je ze op het droge, dan zakken ze als  plumpuddingen in elkaar en lijken het wel hoopjes snot. Octopussen zijn namelijk ongewervelde dieren die structuurloos worden als ze worden blootgesteld aan de zwaartekracht.

Zo’n hoopje snot ziet er niet bepaald appetijtelijk uit. In het zuiden van Europa denken ze daar overigens heel anders over, daar is het juist een delicatesse. Je kunt een verse octopus echter niet zomaar in een koekepan kieperen.

Octopussenvlees is namelijk enorm taai. De Spaanse en Portugese koks meppen daarom het gestoven diertje eerst langdurig met veel geweld tegen een harde ondergrond, om het vlees malser te krijgen. Je kunt een octopus ook een tijdje in de diepvriezer mikken om hetzelfde effect te krijgen.

Mensen worden al eeuwenlang betoverd door octopussen. In alle wereldreligies spelen octopussen een prominente rol. De wezens staan synoniem voor intelligentie, behendigheid, vruchtbaarheid en geheimzinnigheid. Er is zelfs ooit een James Bond film gemaakt die de naam van het diertje draagt; 'Octopussy' met Roger Moore in de hoofdrol.

Het zijn waarschijnlijk de lange grijparmen met zuignappen en de grote ogen van de octopus die het tot een mysterieus, fascinerend en onvoorspelbaar diertje maakt. Het is voor de meeste mensen en dieren moeilijk te taxeren wat de bedoelingen van een octopus zijn.

Enerzijds kan het diertje je liefdevol omarmen, maar anderzijds kan het je ook dodelijk omstrengelen. Daarnaast kan de octopus je met één van zijn armen vriendelijk een hand geven maar tegelijkertijd met één van zijn andere armen een mes in je rug prikken. Het is deze in één levend organisme verenigde tegenstrijdigheid die de mensheid al eeuwenlang boeit en fascineert.

Zelfs tijdens het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika van 2010 speelde een octopus de hoofdrol in de media. Een exemplaar werd er in een glazen bak gekwakt waarna hij haarfijn de uitkomst van talloze wedstrijden moest voorspellen door zich uiteindelijk permanent te vestigen op één van de twee onderwatervlaggen die twee hoeken van de visbak geplant waren.

Eerlijk is eerlijk het arme beestje zat er niet vaak naast. Helaas ging hij ook op de Spaanse vlag zitten voor de finalewedstrijd tegen Oranje. We weten inmiddels hoe het afliep…

Weekdieren

Octopussen behoren tot de inktvissen maar het zijn geen, zoals de naam doet vermoeden, vissen, maar weekdieren. Er zijn ongeveer honderd verschillende soorten octopussen beschreven. Ze zijn er in allerlei soorten en maten. De blauwgeringde octopus is een van de kleinste soorten en de reuzenkraak is de grootste octopussensoort.

De blauwgeringde octopus is bijzonder fraai. Het is een piepklein octopusje met fascinerende kleuren die betoverend werken op het menselijke oog. Het diertje wordt hierdoor fel begeerd door de ervaren aquariumbezitters. Het woord ervaren in de vorige zin is wel essentieel. Het is niet verstandig om een jarig neefje een visbakje met blauwgeringde octopusjes te schenken voor zijn verjaardag, want dan kan het wel eens zijn laatste verjaardag worden.

Als je namelijk door een blauwgeringde octopus wordt gebeten heb je een probleem, een heel groot probleem. Het beestje is namelijk extreem giftig. Om je moeder roepen heeft dan geen zin meer. Eveneens het snel consulteren van een chique professor in de toxinemie zal weinig soelaas bieden. Het gif is zo complex dat het niet kunstmatig kan worden samengesteld. Er bestaat dan ook geen antiserum van de beet van de blauwgeringde octopus.

Het bovengenoemde gevaarlijke octopusje is zo groot als een golfballetje en heeft voldoende gif aan boord om 30 mensen binnen 2 minuten noodgedwongen het tijdelijke voor het eeuwige te laten ruilen. Het gif verlamt onherroepelijk de zenuw die het middenrif en het hart aanstuurt.

Na enkele horrorminuten voor het slachtoffer leidt dit tot verstikking. Het is te bizar voor woorden. Een beestje zo groot als een pingpongballetje met de potentie om zoveel dood en verderf te zaaien. Waar dobbert dit brutale schepseltje rond? Stap in het vliegtuig richting Australië en plons daar vrolijk de oceaan in en hij kan zomaar op je pad komen!

De reuzenkraak is de grootste octopussoort ter wereld. Als de reuzenkraak op de weegschaal gaat staan, stopt de wijzer pas bij 100 kilogram. Daarnaast kunnen zijn 8 grijparmen doorgroeien tot een lengte van maarliefst 8 meter. In tegenstelling tot zijn kleine broertje is de reuzenkraak niet giftig. Dit wil overigens niet zeggen dat de reuzenkraak een brave borst is. Het tegendeel is waar. Het is een zeer dodelijke jager waarbij zelfs haaien op het menu staan.

Op Bonaire laten de blauwgeringde octopus en de reuzenkraak zich niet zien. Maar als je op het Benedenwindse Eiland te water gaat is de kans groot om andere leden van de familie van de octopussen te ontmoeten, zoals de gewone octopus en de Caribische rif octopus.

De manier van voortbewegen van octopussen is fascinerend. Als een octopus zich veilig waant kruipt hij over de bodem van de oceaan waarbij hij al zijn armen gretig inzet. Soms hopt een octopus als een soort hovercraft over het koraal heen waarbij hij zijn vangarmen dicht bij zijn lichaam houdt.

Op het moment dat er gevaar dreigt vindt de grote transitie plaats in het brein van het beestje. Octopussen zijn vluchtdieren en willen zo snel mogelijk uit de voeten als hun leven op het spel staat. En in die situatie komt de octopus vaak, ze vormen en feestmaal voor talloze andere bewoners van het Bonairiaanse rif. Gelukkig kunnen octopussen bijzonder hard zwemmen.

De straalmotor werd pas door de mens in 1930 uitgevonden, maar octopussen gebruiken het principe van de straalaandrijving al meer dan 500 miljoen jaar. Water wordt aangezogen in speciale compartimenten van het diertje, de octopus vult zich. Als het lichaam van het weekdiertje nu snel samenknijpt wordt het water achterwaarts weggespoten waardoor het dier als een torpedo voorwaarts wordt weggeschoten.

Maar octopussen bezitten nog veel meer wapentuig om van hun belagers af te komen. Bepaalde klieren maken inkt aan die als een rookwolk kan worden opgeworpen bij gevaar. De inkt zorgt niet alleen voor een verblindend rookgordijn maar schakelt bovendien de reukzintuigen van de achtervolgende predatoren uit.

Daarnaast hebben inktvissen een sublieme camouflage, ze worden ook wel onderwaterkameleons genoemd. Evenals kameleons kunnen octopussen razendsnel van kleur veranderen en zich daardoor feilloos aanpassen aan de omgevingskleuren zoals koraalformaties en rotspartijen.

Paul Allen

Veel bootjes op Bonaire dragen de naam 'Octopus'. Bij bootjeseigenaren is dit klaarblijkelijk een favoriete naam voor hun schuitjes. Maar het ene schuitje met de naam Octopus is het andere schuitje met de naam Octopus niet. Soms stuurt Paul Allen zijn Octopus naar de cruisehaven van Kralendijk. Paul Allen is de medeoprichter van Microsoft met een geschat vermogen, volgens de Amerikaanse Forbes lijst, van 13 miljard dollar.

De Octopus van Paul Allen is een superjacht met een bemanning van 80 man en heeft een price tag van 900 miljoen dollar. Maar dan heb je wel wat. Het schip bevat naast enorm veel luxe en comfort; 3 helikopters, 11 extra boten en 2 onderzeeërs. Jawel, 2 duikboten zitten veilig in de buik van de Octopus opgesloten. Deze onderzeeërs kunnen op ieder gewenst moment het ruime sop kiezen.

De duikboten van Paul Allen worden onder andere gebruikt bij wetenschappelijk onderzoek van de oceaanbodem. Dit levert waardevolle informatie op voor de mariene biologie waardoor de zeebodem beter in kaart gebracht kan worden.

Als de onderzeeërs van de gefortuneerde softwaremaker over de zeebodem varen, kunnen ze overigens ook oog in oog komen te staan met inktvissen, hele grote inktvissen. De zeebodem is namelijk de natuurlijke leefomgeving van de grootste inktvis ter wereld de 'kolossale inktvis'. Deze dieren wegen meer dan 700 kilogram en kunnen meer dan 25 meter lang worden.

Zie je het beeld al voor je? Paul Allen tuurt relaxed door het raampje van zijn peperdure duikboot naar de oceaanbodem, dagdromend over zijn miljarden, staat er plotsklaps een megaoctopus voor het venster! Op zo’n moment heb je andere zorgen aan je hoofd dan de aankomende kwartaalcijfers van je goedlopende business!

Kolossale inktvissen bezitten namelijk gigantische grijparmen met enorme zuignappen. Alles wat hier mee wordt gevangen wordt direct verbrijzeld en vervolgens naar de verscheurende kaken getransporteerd. Bovendien bezitten ook de kolossale inktvissen de grootste ogen binnen het dierenrijk met een doorsnede van meer dan 40 centimeter.

Over deze diepzeemonsters is heel weinig bekend. Er zijn in totaal maar zes dode kolossale inktvissen in de handen van mensen gekomen. Geen enkel mens heeft ooit een levende kolossale inktvis gezien, laat staan levend gefilmd. Mede hierdoor hebben de dieren een enorme mythische status gekregen. Op talrijke oude schilderijen worden de kolossale inktvissen afgebeeld.

Lang is gedacht dat alles en iedereen groot gevaar liep om dodelijk omstrengeld te worden door de kolossale inktvis als je het waagde om in zijn omgeving te komen. Zeilbootjes, duikbootjes en potvissen. Sinds enkele jaren weten we echter dat de kolossale inktvis een hele passieve jager is die zuinig met zijn energie moet omgaan.

Bovendien is gebleken dat de potvissen niet op het menu staan van de kolossale inktvis. Het is juist andersom. De kolossale inktvis wordt bejaagd door de potvissen. Bij recent onderzoek van de maaginhoud van de walvissoort werden fragmenten van de kolossale inktvis gevonden!

Op Bonaire hoeft overigens niemand bevreesd te zijn om geconfronteerd te worden met kolossale inktvissen. De Caribische Zee die Bonaire omspoelt is te ondiep. Deze zeereuzen scharrelen over de oceaanbodem tot dieptes van 4.000 meter!
Ga direct naar:
Archief columns

 

Last minutes & aanbiedingen
Aanbieding en Lastminute naar Bonaire

Direct naar het overzicht!