Facebook Twitter

Door: Richard Schijf
Ga direct naar:
Archief columns

Last Minutes Bonaire

Aanbiedingen en Lastminutes naar Aruba
Dagelijks vind je op deze website de beste aanbiedingen en last-minutes tegen scherpe prijzen. Direct naar het overzicht!


Column: Koraaltransplantatie op Bonaire!

Meer dan 40 jaar lang bepaalden 17 torenhoge radio-zendmasten van de Wereldomroep, de skyline van Bonaire. Deze masten waren opgetrokken uit massief staal en prikten meer dan 110 meter hoog door de doorgaans blauwe lucht van het Nederlandse duikeiland.

In 2012 werd echter in politiek Den Haag de bel geluid voor een nieuwe bezuinigingsronde en sneuvelden onder andere de activiteiten van de Wereldomroep en daarmee ook diens zendmasten op Bonaire.

De Wereldomroep was iets geworden uit oude vervlogen tijden. Iedere Nederlander in den vreemde heeft tegenwoordig toegang tot het internet, waarmee hij zich direct kan laten informeren over de laatste nieuwsfeiten. Bovendien zijn tegenwoordig alle radiozenders uit de hele wereld ook online te beluisteren. 100 kilogram dynamiet bleek ruim voldoende te zijn om Bonaire, in een paar klappen en explosies, te verlossen van haar jarenlange verminkende horizon

De radio-zendmasten zijn dus verdwenen van het land, maar daar is inmiddels wel wat voor teruggekomen in de zee die het koraaleiland omspoelt. Televisie-antennes! Jawel. Tegenwoordig bepalen televisie-antennes de waterline van het meest oostelijk liggende ABC-eiland! Hoe zit dat?

Apengapen

In tegenstelling tot de meeste eilanden in de Caribische archipel, staat het koraalrif van Bonaire er redelijk goed voor. Vooral de riffen die binnen de zogenaamde 'hurricane belt' liggen, worden jaarlijks gegeseld door metershoge golven. Golven die geboren worden uit – midden op de oceaan ronddolende – tropische stormen.

Koraal Bonaire

Vervolgens gaan deze golven in galop richting de kust en knallen frontaal op de daarliggende koraalriffen. Hierdoor liggen veel riffen inmiddels op apengapen en zijn feitelijk ook niet meer te reanimeren.

En aan deze rampspoed komt voorlopig ook geen einde, want er ligt een nog véél groter gevaar op de loer; mensen… Omdat de mensheid in een recordtempo iedere druppel olie en ieder brok steenkool aan het opstoken is, wordt het door het broeikaseffect steeds warmer op de blauwe planeet.

Koraal vindt dat niet prettig. Koraal heeft zo zijn temperatuursvoorkeur; wordt daar te veel van afgeweken, dan slaat koraal letterlijk wit(heet) uit – het koraal verbleekt dan (coral bleaching) – en gaat na verloop van tijd doodleuk hemelen.

Stekken

Zogezegd is het koraal op Bonaire tot nu toe redelijk buiten schot gebleven, maar het Bonairiaanse rif loopt – als gevolg van spin-off-effecten van het tornadoseizoen elders in de Caribische regio – toch ook regelmatig schade op.

Het rif van Bonaire kent tientallen verschillende soorten koraal. Hard koraal, zacht koraal, kleurrijk koraal en grauw koraal. Bovendien huisvest het Caribische eiland koraal in alle denkbare vormen en maten; hertengeweikoraal en elandgeweikoraal zijn daar twee markante voorbeelden van.

Hertengeweikoraal en elandgeweikoraal spelen bovendien een sleutelrol op het rif van Bonaire. Het zijn de echte rifbouwers en zorgen ervoor dat alle overige organismen goed kunnen gedijen. Hertengeweikoraal en elandgeweikoraal zijn echter zeer gevoelig voor onstuimig water; bij het minste of geringste breken delen af en zal het koraal sterven.

Sinds 2012 probeert men op Bonaire de hoeveelheid hertengeweikoraal en elandgeweikoraal op te schalen, door er nieuw koraal bij te plaatsen. Maar hoe kom je aan nieuw koraal? En wat is eigenlijk koraal? Zijn het planten of toch dieren?

Als je deze vraag een 'koraloloog' voorschotelt, zal hij de volgende definitie opbraken: 'Koraal is een mutualistische, symbiotische coöperatie tussen duizenden koraalpoliepen en miljoenen zoöxanthellen, die tezamen een kolonie vormen' Een hele mond vol. Met andere woorden: 'Koraal is een prettig huwelijk tussen koraaldiertjes en kalkwiertjes.'

Koraal is dus wel degelijk dierlijke materie. Evenals planten kun je bepaalde diersoorten stekken. Koraal kun je ook stekken. Gezond koraal wordt keurig gestekt, maar moet dan vervolgens wel ergens op kweek gezet worden.

De net verworven koraalfragmenten kunnen in water opgehangen worden; een heuse koraalkwekerij ziet dan het levenslicht. Je kunt de koraalstekjes loslaten in speciale bassins aan wal, maar je kunt ze ook op volle zee laten groeien en bloeien. Op Bonaire heeft men voor de laatste optie gekozen.

Onderwaterkerstboom

Op het rif van het duikeiland heeft men lijnen uitgezet en daaraan koraalstekjes opgehangen. Waren we ooit vertrouwd dat de natte was hing te wapperen aan waslijnen in de wind, nu deinen dus koraalfragmenten vredig mee met de stroming van de oceaan. Een soort onderwaterwaslijn voor koraal dus.

Maar het kan nog veel gekker. Men heeft op het rif van het Caribische eiland ook oude televisie-antennes in de vloer van de oceaan geplant. Ook deze televisie-antennes zijn keurig gedecoreerd met koraalfragmenten. Het lijkt net alsof er een onderwaterkerstboom is opgetuigd. 

Als je overigens aan (land)kerstbomen en andere traditionele kerstrituelen op Bonaire denkt, raakt het brein een beetje van de leg. Het is zo’n rare gedachte. Bij Kerstmis denk je eerder aan een dik pak sneeuw met daarop een zwikje op hol geslagen rendieren, die een doldwaze Kerstman op zijn slee door de witte toendra’s van Scandinavië voorttrekken.

Het christelijke feestje associeer je verder met glühwein. Tijdens de feestmaand in Kralendijk een fles verwarmende glühwein naar binnen gieten, terwijl de koperen ploert het kwik in de thermometer naar het streepje van 30 graden Celsius jaagt, klinkt bizar. Het gebeurt overigens wel.

Terug naar de televisie-antennes. In totaal zijn er op Bonaire drie koraalkweekvelden uit de oceaanvloer gestampt; één heeft wortelgeschoten bij Klein Bonaire en de twee andere floreren in Buddy’s Reef. Op deze plaatsen zijn dus 'koraal-mediaparken' verrezen die volgeplempt staan met 'koraal-televisie-antennes'. 

Groot succes

De afgelopen 10 jaar zijn overal in de wereld televisie-zendmasten de oceaan ingekieperd ten faveure van de koraalkwekerij. De resultaten die op Bonaire behaald worden, breken echter alle records; in 9 maanden tijd zijn de koraalstekjes ruim drie keer zo groot geworden.

Zijn de koraalscheuten eenmaal groot genoeg, dan worden ze van de lijnen en antennes geplukt en getransplanteerd naar een ander (ziek) stukje van het rif. Daar worden de brokken koraal met een chirurgische precisie – met behulp van een soort cement – aan de oceaanvloer vastgekit, om daar verder uit te groeien tot gezonde koloniën.

Bonaire heeft mondiaal altijd voorop gelopen met de bescherming van haar koraalrif. Zo werd het 'Bonaire National Marine Park' al in 1979 opgericht en was daarmee het eerste onderwaternatuurpark ter wereld. De succesvolle koraalkwekerijen zijn een mooie aanvulling op de verdere bescherming van het rif.

Maar zoals eerder gezegd hangt het zwaard van Damocles boven het voortbestaan van alle koraalriffen in de wereld, inclusief die van Bonaire. De mensheid blijft namelijk de atmosfeer bezwangeren met hoge concentraties broeikasgassen met als gevolg dat het kwik steeds hogere nivo’s gaat zoeken. Hopelijk kan het koraal zich nog tijdig gaan aanpassen aan de veranderende omstandigheden, waardoor het kan overleven bij een hogere watertemperatuur!

Reactie
Ik hoop dat dit effect heeft want het zou zonde zijn als het koraal afsterft.
Evert