Column

Duivelse koraalduivel!
Een vis die ongekend vraatzuchtig is, een vis die exorbitant veel nakomelingen produceert, een vis die immuun is voor de meeste visziektes, een vis die geen hoge eisen stelt aan de omgevingsfactoren, een vis die gewapend is met 13 extreem giftige stekels, een vis die voor de duvel niet bang is en de aanval dan ook niet schuwt, een vis die bijna geen natuurlijke vijanden heeft, een vis die de koraalriffen van de Atlantische Oceaan op zijn grondvesten doet schudden. Welkom in de wereld van de koraalduivel, nu ook op Bonaire!

Iedereen die de koraalduivel (lionfish) stoïcijns door de waterkolom ziet fladderen, raakt direct onder de indruk van zijn fascinerende schoonheid. Het is een kleine vis met betoverende kleuren, die gerangschikt zijn in een onmiskenbaar zebramotief. Daarnaast lijkt de koraalduivel getooid met sierlijke indianenveren die hij trots en imponerend draagt. Het is deze schoonheid die de koraalduivel tot een favoriete bewoner maakt van vele aquaria over de gehele wereld.

Als een koraalduivel eenmaal in het aquarium zit, kunnen er wel problemen ontstaan. De vis eet namelijk alleen maar levend aas. Als je dat niet tijdig in voldoende mate aanlevert, vreet de koraalduivel schaamteloos al zijn mede-aquariumbewoners op. Verder moet ieder aquarium uiteraard regelmatig worden schoongemaakt. Op dat moment moet je met je handjes de visbak in, iets wat de koraalduivel doorgaans ook niet als prettig ervaart.

Koraalduivels vertonen namelijk extreem territoriaal gedrag. De visjes zullen dan ook proberen om hun vlijmscherpe dorsale stekels in jouw hand te parkeren. Als ze daarin slagen, wordt er vervolgens een cocktail van uiterst giftige eiwitten in je hand gepompt. Na enige tijd zal het onfortuinlijke ledemaat opzwellen tot een formaat waar de oorspronkelijke hand royaal vijf keer in past!

Dit is waarschijnlijk dan ook de reden dat 9 jaar geleden een teleurgestelde Amerikaanse aquariumhouder in Florida, zijn koraalduiveltjes hun vrijheid weer heeft teruggeven. Jammer genoeg heeft hij de dieren teruggezet in de verkeerde oceaan, een oceaan die deze vissoort nog niet eerder had gezien. Dit had catastrofale gevolgen.

Normaal gesproken komen de koraalduivels voor in de koraalriffen van de Grote Oceaan en de Indische Oceaan. Daar hebben de vissen voedselconcurrentie van andere rifbewoners en worden ze tevens fel bejaagd door grotere roofvissen. Sinds 9 jaar zwemmen koraalduivels nu dus ook rond in de riffen van de Atlantische Oceaan, waar ze geen concurrentie en weinig vijanden hebben.

Onder dit soort omstandigheden kan een diersoort zich explosief ontwikkelen met als gevolg het ontstaan van een plaag. In die situatie verkeren we nu ook met de koraalduivel. De vissen komen inmiddels massaal voor langs de gehele Amerikaanse kust en in de Caribische archipel. In oktober 2009 werd de eerste koraalduivel op Bonaire waargenomen en gerapporteerd.

Je krijgt er bijna een déjà vu-gevoel van. In de jaren 50 van de vorige eeuw heeft men namelijk nijlbaars losgelaten in het Victoriameer, ten bate van de commerciële visserij. De nijlbaars is niet zo maar een vis. Het is de grootste rover van het zoetwater met een ontembare vraatzucht. Dit visje kan doorgroeien tot een lengte van maar liefst twee meter en daarbij het astronomisch gewicht van 200 kg bereiken!

Resultaat? Het Victoriameer telt nu nog maar 50 verschillende vissoorten. De overige 2.500 vissoorten van weleer zijn door de rücksichtsloze nijlbaars naar de eeuwige jachtvelden verdreven! Een ingenieus ecosysteem dat zich in miljoenen jaren had opgebouwd was in 5 jaar totaal vernietigd. Over dit drama is een indrukwekkende docufilm gemaakt door de Oostenrijkse filmmaker Hubert Sauper: Darwin’s Nightmare.

En Bonaire? In de wateren rondom het Caribische eiland komen nu nog 469 verschillende soorten vissen voor. Een groot deel van deze vissen leven in de koraalriffen van het eiland. Nergens anders in de Caribische archipel, die ruim 1000 eilanden telt, komen zoveel verschillende rifvissoorten voor, als in de vrijwel volledig intacte riffen van Bonaire. Heel bijzonder en uniek dus. Alleen, hoe lang nog!

Oplossingen? De boel de boel laten en hopen dat er een natuurlijk evenwicht zal ontstaan? Als er teveel wilde zwijnen op de Gelderse Veluwe rondscharrelen en er een voedselschaarste dreigt, zullen de zeugen tijdens de volgende worp automatisch minder biggen werpen. Dit is een ingebakken genetisch mechanisme dat er voor moet zorgen dat de overlevingskansen van een diersoort op langere termijn intact blijft. Koraalduivels produceren ruim 50.000 eitjes per maand, een astronomische hoeveelheid potentiële nakomelingen. Of dat zal veranderen nu ze zo talrijk zijn? Ik vraag het me af.

De tandbaars (grouper) is de enige natuurlijke vijand van de koraalduivel op Bonaire en daarmee het beste middel om het aantal koraalduivels te reduceren. De vis is echter uitzonderlijk appetijtelijk voor mensen en wordt daardoor zwaar overbevist. De populatie tandbaarzen trachten te verhogen met als doel om het aantal koraalduivels te verlagen zal derhalve niet makkelijk zijn. Hier ontstaat namelijk een duivels dilemma: bestellen wij geen heerlijk geroosterde welriekende tandbaars meer in de restaurants van Kralendijk ten behoeve van een mogelijk succesvolle koraalduivelaanpak?

De autoriteiten op Bonaire hebben zich gerealiseerd dat het volledig uitroeien van de koraalduivel geen haalbare kaart is en zij hebben ervoor gekozen om zoveel mogelijk koraalduivels weg te vangen uit het rif om op die manier het probleem beheersbaar te maken en te houden.

Op de meeste eilanden in de Caribische archipel worden de dieren massaal afgeslacht met harpoenen of andere dodelijke onderwaterwapens. Op Bonaire geldt echter sinds 1971 een wettelijk verbod op speervissen. Men heeft deze wet onlangs aangepast voor de bestrijding van de ongewenste gasten. Overigens laat men op Bonaire een humanere manier van doden prevaleren, door de vissen bij leven en welzijn te laten vangen door ervaren duikers en vervolgens aan wal te euthanaseren.

En de koraalduivel zelf? Hij weet van de duivel geen kwaad, hij dendert onverschrokken voort! We hebben zo zoetjes aan een klein probleempje op het rif in Bonaire. Help!

 

Reageer op colomn: Duivelse koraalduivel!

Naam:	*
E-mail:	*
Reactie:	*

---