Facebook Twitter

Door: Richard Schijf
Ga direct naar:
Archief columns

Last Minutes Bonaire

Aanbiedingen en Lastminutes naar Aruba
Dagelijks vind je op deze website de beste aanbiedingen en last-minutes tegen scherpe prijzen. Direct naar het overzicht!


Column: De ontrafeling van het diepe rif van Bonaire!

Bonaire is met name een topbestemming voor de duiksport. De laatste decennia hebben al meer dan een miljoen kikvorsmannetjes over het rif van Bonaire gefladderd. Iedere vierkante millimeter van het koraalrif is dus al onder ogen gekomen van de nieuwsgierige medemens die de moeite heeft genomen om zich in een wetsuitje te hijsen.

De kans dat sportduikers nieuwe vissoorten ontdekken of een overboord geslagen kanon van de West-Indische Compagnie tegen het lijf lopen is derhalve uiterst klein. Echter het Nederlandse duikeiland herbergt nog wel degelijk onontgonnen natuur en schatten uit vroegere tijden, deze liggen echter allemaal buiten het fysieke bereik van de hobbyduiker.

Het recreatief duiken kent namelijk een dieptegrens van ongeveer 40 meter. Voorbij deze grens krijgt het stikstof in het bloed nare kuren en gaat zich bijzonder vijandig gedragen. Sportduiken wordt dan Russisch roulette. Onfortuinlijke duikers kunnen dan nog eventueel in een druktank gepropt worden, maar fijn is dat allemaal niet.

De diepzee van Bonaire was tot dusver alleen het domein van sportvissers. Deze 'big game vissers' kunnen met behulp van state of the art sonarsystemen vanaf laptopschermpjes aan boord, iedere beweging van visjes in de diepe waterkolom nauwkeurig volgen.

Met peperdure titanium zeehengels wordt vervolgens een stukje brood voor de blauwe marlijnen of andere hoog culinaire begeerde bewoners van de diepzee gekieperd. Vissen is op deze manier een soort computerspelletje geworden waarbij de vissen vrijwel kansloos zijn. Naast de vislijnen van de diepzeevissers heeft de diepzee van Bonaire sporadisch bezoek gehad van mensen.

Octopus

Tijdens de Tweede Wereldoorlog doken er wel verschillende U-boten op in de diepe wateren van Bonaire. De Duitse marineofficieren hadden echter geen oog voor wat er onder water allemaal op het rif groeide en bloeide. Zij hadden een heel andere agenda.

De onderzeeërs van de 'Kriegsmarine' konden zich gemakkelijk verschuilen rondom het eiland en hun dodelijke missies uitvoeren. Verschillende geallieerde koopvaardijschepen die in de buurt van Bonaire voeren werden rücksichtslos naar de bodem van de oceaan getorpedeerd.

Maar er zijn nog meer duikbootjes die zo nu en dan op Bonaire hun neus boven het water steken. Soms stuurt namelijk Paul Ellen zijn schuitje naar Kralendijk. Ellen is de medeoprichter van Microsoft en heeft 18 miljard dollar op de bank staan.

Een deel van die poen heeft hij aangewend om een heel groot schuitje te kopen. Ontiegelijk groot. Dit superyacht luistert naar de naam 'Octopus'. Het is een soort drijvend dorp en kan dus alleen maar afmeren in de cruisehaven van Kralendijk!

Superlatieven schieten te kort om het schip te beschrijven. Op het dek staan onder andere twee helikopters die op ieder gewenst moment het luchtruim kunnen kiezen. In het ruim van het gigantische jacht staan daarnaast twee onderzeeërs in de startblokken klaar, om per direct het ruime sop te kunnen kiezen. De duikboten van Ellen worden onder andere ingezet om de bodem van de oceaan te onderzoeken. De kans dat een duikbootje van de Amerikaanse softwaregigant over het Bonairiaanse rif heeft gezweefd is realistisch.

Curasub

Sinds 2013 racet er nog een onderzeeër door de diepzee van Bonaire. Onderzoekers van Wageningen UR (University & Research centre) hebben de ambitie om het diepe rif van het koraaleiland in kaart te brengen.

Van het diepe rif van Bonaire is niets bekend en dat is niet handig. Er wordt namelijk momenteel volop aan een natuurbeleidsplan geschreven voor het Caribische eiland en je kunt natuurlijk niet iets beschermen als je niet weet wat je moet beschermen.

De opdracht was om de biodiversiteit van de diepere wateren van Bonaire te inventariseren. Zoals eerder gezegd kun je met een duikpakje niet dieper dan de 40 meter, dus moet je wel aan boord gaan van een duikbootje om veilig naar grotere dieptes af te kunnen dalen.

De 'Curasub' is een piepklein onderzeebootje uit Curaçao dat slechts ruimte biedt aan twee bemanningsleden en twee passagiers. Mensen met claustrofobie zijn derhalve niet geschikt om dit werk te verrichten. Doordat vier man in een zeer nauwe ruimte gepropt worden is de comfort zone vrijwel volledig geliquideerd.

Ook een zwakke blaas is niet handig aan boord. De vaart met het 'toiletloze' duikbootje neemt zo’n zes uur in beslag. Het heeft dus geen zin om je vinger op te steken om te vragen of je even naar de wc mag gaan.

De hele expeditie heeft veel weg van de Apollovluchten van weleer. De aansturing van het zeevaartuig vindt echter niet plaats vanuit een controlecentrum in Houston, maar vanaf een meedobberend schuitje dat zich veilig aan de oppervlakte van de zee bevindt.

De Curasub brengt de expeditieleden op zo’n 1000 meter uit de kust naar een diepte van meer dan 250 meter, waarbij de duikboot enerzijds als een soort stormram fungeert – met een frontaal op zijn snuit gemonteerde megabeitel – en anderzijds de vorm aanneemt van een octopus met gigantische grijparmen.

469

De onderzoekers hebben met de duikboot tientallen monsters genomen in de diepe delen van het rif. Dit materiaal wordt nu in Europees Nederland verder onderzocht. Op een diepte van 100 meter werden zelfs fossiele riffen ontdekt. Deze fossiele riffen zijn ontstaan tijdens de ijstijden en fungeren nu als de vruchtbare eilanden te midden van grote oceanische zandvlaktes.

Het getal 469 is magisch op Bonaire. In alle boeken, brochures, prijsvragen en websites over Bonaire staat dat het eiland gezegend is met maar liefst 469 verschillende soorten rifvissen. Om er trots aan toe te voegen dat er nergens anders binnen de Caribische archipel zoveel rifvissen voorkomen als in de zee die het Nederlandse duikeiland omspoelt.

Maar de maritieme wetenschappers hebben ook twee nieuwe visjes ontdekt in het (diepe) rif van Bonaire. Het getal 469 kan dus overboord. In de toekomst zal minimaal het getal 471 gebezigd moeten gaan worden als wordt aangegeven hoeveel verschillende vissoorten in het rif van Bonaire bivakkeren.

Jeneverflessen

Het is natuurlijk allemaal leuk en aardig om fossiele rifjes en nieuwe visjes te ontdekken, maar in ieder mens schuilt toch ook een echte schatduiker. Iedereen die zijn kop onder water steekt hoopt toch wat te vinden op de bodem van de zee. Op dit moment liggen er nog ruim drie miljoen vliegtuig- en scheepswrakken te wachten om ontdekt te worden en soms kan dat heel lucratief zijn.

Zo stuitten in 2007 Amerikaanse (professionele) schatduikers op het wrak van een 16de eeuws Spaans galjoen voor de kust van Portugal. Aan boord bevonden zilveren en gouden munten met een waarde van bijna een half miljard euro! Dit was de hoogste jackpot van het hedendaagse schatjagen. De yanks waren dronken van geluk. Echter dat geluk was maar van korte duur.

Ging Piet Hein in 1626 nog ongestraft met de Spaanse zilvervloot ervandoor – die omgerekend naar de huidige tijd een waarde zou vertegenwoordigen van 100 miljoen euro – dit keer gaven de Spanjaarden het bij elkaar geharkte fortuin van hun voorvaderen niet zo snel uit handen.

Er werd uiteraard niet over en weer met kanonskogels geschoten, maar het wapengekletter tussen de advocaten van de eerlijke vinders enerzijds en de Spaanse overheid anderzijds was vinnig en langdurig. Na het juridisch getouwtrek van vijf jaar besloot het Amerikaans Hooggerechtshof dat deze zilvervloot niet tot de Amerikaanse gelukszoekers behoorde, maar tot het Spaanse cultureel erfgoed.

De 500.000 munten lagen al veilig opgeslagen in een Dagobert Duck-achtig pakhuis in Florida, maar werden uiteindelijk met twee Spaanse militaire vliegtuigen teruggevlogen naar het Iberisch schiereiland. De kans dat er schepen van de Spaanse zilvervloot op de bodem van de Bonairiaanse zeebodem rusten is bijzonder klein. Het was rondom Bonaire vooral druk met de zoutvaarders.

De handelsschepen van de West-Indische Compagnie kwamen vooral naar Bonaire toe om hun ruimen te vullen met het witte goud. De kans dat er verschillende zoutvaarders met man en muis vergaan zijn in de bij tijd en wijle onstuimige Caribische Zee is dus wel aanwezig.

Er gebeurt dan natuurlijk wel iets merkwaardigs. Het ruim van het schip ligt vol met een enorme massa zout. Zout dat met veel zonnekracht en menselijke inspanning aan de Caribische Zee is onttrokken. Op het moment dat het schip water begint te maken en de met zout gevulde ruimen volstromen met water, lost het zout weer doodleuk op en heeft de zee zijn zout weer terug!

De Wageningse wetenschappers vonden geen wrakken van de zoutvaarders van weleer, maar werden wel beloond met andere archeologische vondsten: een 18de eeuwse Spaanse olijvenurn en 100 jaar oude jeneverflessen.