Column

Bonaire kleurt groen!
Het landschap van Bonaire kent twee gezichten. Tijdens de droge periode ziet het Caribische eiland er dor, kleurloos en levenloos uit. Voor planten en dieren is het dan een kwestie van overleven. Zo doen cactussen een beroep op hun waterreserves die ze zorgvuldig hebben opgebouwd tijdens de regenperiode. Tijdens de natte periode is het een ander verhaal. De uitgedroogde planten zuigen zich gulzig vol met het water dat bij tijd en wijle met bakken uit de hemel valt en Bonaire kleurt dan in een mum van tijd weelderig groen!

Niet alleen het landschap op Bonaire kent twee gezichten, ook het energiebeleid. Enerzijds is de energieopwekking voor een groot deel nog grijze stroom, anderzijds probeert men voor de productie van de elektriciteit zoveel mogelijk duurzame energiebronnen te gebruiken. Als het aan de beleidsmakers ligt, moet Bonaire in de nabije toekomst zelfs het eerste Caribische eiland worden dat qua energieopwekking voor 100% groen kleurt.

Omstreeks 1850 telde Nederland ongeveer 12.000 wind- en watermolens. Anno 2011 is het grootste deel van deze klassieke molens helaas verdwenen maar vindt er een voortdenderende opbouw van moderne windturbines plaats. De teller in Nederland staat nu op ongeveer 1.500 windturbines, waarvan er 13 op Bonaire staan.

Het windmolenpark van Bonaire is opgetrokken aan de noordoostkust op een locatie die bekend staat als Morotin. Op deze plaats klapt de noordoost passaatwind frontaal op de rotorbladen van 12 immens grote windturbines. Hierdoor worden de ‘wieken’ dermate aangezwengeld dat de generatoren gezamenlijk 10,8 megawatt aan vermogen uitbraken. Het bedrijf ‘Ecopower Bonaire’ is de eigenaar van het windmolenpark en heeft het in augustus 2010 operationeel gezet.

De energiehonger op Bonaire bedraagt op dit moment ongeveer 13 megawatt per maand en zal naar verwachting in de toekomst nog verder oplopen. Het windaandeel van de totale energieproductie schommelt de laatste maanden rond de 35%.

De overige 65% van de energievoorziening wordt geleverd door 5 dieselgeneratoren die gevoed worden met zware stookolie. Maar deze dieselinstallatie, met een totaal vermogen van 12 megawatt, kan behalve op conventionele diesel ook op biodiesel draaien. En deze switch van brandstof willen ze maar al te snel en al te graag maken op het Benedenwindse Eiland.

Voor het grootste deel fungeren biologische oliën als grondstof voor biodiesel. Echter, voor een klein deel van de productie worden algen aangewend. De beleidsmakers op Bonaire hebben hun oog laten vallen op deze algendiesel.

Op dit moment is het produceren van commerciële algendiesel helaas nog een peperdure onderneming. Wellicht willen ze op termijn zelf algendiesel gaan kweken op Bonaire, of desnoods importeren uit het buitenland. Helaas zijn niet alle algen geschikt voor dieselolie. De Bonairianen zouden maar al te graag de hardnekkige algen willen opstoken die het koraalrif verstikkend overwoekeren. In dat geval zouden twee problemen worden opgelost!

Bonaire is overigens niet alleen gezegend met een verkoelende passaatwind die het eiland duurzame energie schenkt. Daarnaast verrijst iedere ochtend de koperen ploert aan de horizon, die gedurende de rest van de dag een heel pak zonnestralen over het Caribische eiland uitstrooit. Dit doorlopende bombardement van fotonen is niet alleen handig om je huidje mooi egaal bruin mee te kleuren, maar herbergt daarnaast ook een enorm potentieel aan groene energie in zich.

Op Bonaire wordt zonne-energie dan ook meer en meer ingezet om het eiland groener en groener te kleuren. Als je alle dakpannen op Bonaire zou vervangen door zonnepanelen, zou waarschijnlijk een groot deel van de energiebehoefte gedekt zijn. Maar dit is wellicht een utopie. Want er kleven links en rechts wel wat stevige nadelen aan zonne-energie, met name als het gaat over waarborging van de continuïteit van de energielevering.

Idealiter zou je ten tijde van teveel stroomopwekking, als overdag de zon flink schijnt, dit overschot moeten kunnen teruggeven aan het Water en Energiebedrijf Bonaire (WEB). Helaas is dat niet mogelijk. Daarom moet het energieoverschot worden opgeslagen in dure en bovendien milieu belastende accu’s (bevatten o.a. zware metalen).

Ondanks dat ontpoppen zich op Bonaire steeds meer kleine en grote projecten rondom zonne-energie. Zo kun je bijvoorbeeld op het eiland vrolijk rondtuffen in een veredeld golfkarretje waarvan het dak is ingelegd met ‘state of the art’ zonnepanelen die het voertuigje de power leveren om met veel bekijks rap over het Bonairiaanse asfalt te razen.

Recent heeft een school besloten om haar energiebehoefte te onttrekken aan zonne-energie middels zonnepanelen. Naast een energievoordeel is dit ook vanuit educatief oogpunt een meesterzet. Het biedt namelijk de mogelijkheid om jonge mensen kennis te laten maken met duurzame energievormen. Wat ook heel goed werkt, zijn de zonneboilers voor de warmwater voorziening. Dit systeem heeft zich al lang bewezen en wordt derhalve gretig ingezet op de woningen van Bonaire.

Naast het inzetten van wind- en zonne-energie zijn er nog veel meer middelen om duurzamer en zuiniger met energie om te gaan op Bonaire. In sommige hotels en resorts kun je bijvoorbeeld lekker tukken in een zogenaamd ‘AircoBed’ waarbij dus niet de hele kamer wordt gekoeld maar alleen het deel waar het bed staat. Dit bespaart uiteraard bakken met energie. Door het bedekken van de ramen van de huizen met een bepaald soort folie zal 70 % van de zonnewarmte worden geweerd, waardoor de airconditioner ook minder hoeft te loeien.

De huidige wereld lijdt aan een olieverslaving, waarbij het moment van afkicken in de toekomst geen vrijwillige keuze zal zijn omdat de oliereserves nu eenmaal eindig zijn. Wat echter niet eindig is, is de bevolkingsgroei op aarde. Deze dendert hyperbolisch voort. We leven nu met ruim 6 miljard mensen op deze planeet. De verwachting is dat over 40 jaar 9 miljard mensen op de aarde rondhuppelen. De zucht naar energie zal dus alleen maar blijven toenemen. In 2050 is de bevolking dus 30% toegenomen en tegen die tijd is er geen druppel zwart goud meer over.

Bonaire wacht daar niet op. Het Caribische eiland probeert nu al onafhankelijk van olie te worden en duurzaam met energie om te gaan. Bonaire als rolmodel voor duurzame energie in de Caribische regio? Of in de wereld? Het zou mooi zijn!