Facebook Twitter

Vuurtorens

Om de veiligheid en de oriëntatie van de scheepvaart rondom Bonaire te waarborgen staan op acht strategische plekken monumentale en moderne vuurtorens.

Sommige vuurtorens zijn eeuwenoud, hebben een monumentale status en zeer de moeite waard om te bezichtigen. Van de acht vuurtorens behoren er twee tot de categorie lichtbakens, deze hebben niet de vorm van een toren. Dit zijn de Wecua vuurtoren en de Klein Bonaire vuurtoren.

Brandaris

Het begon op Bonaire met de ontwikkeling van vuurtorens allemaal op de Brandaris. De Brandaris is met 241 meter de hoogste berg van het duikeiland. De berg was vroeger van groot strategisch belang. Op de Brandaris werden vuur- en rooksignalen gegeven voor het buureiland Curaçao op het moment dat er gevaar dreigde.

Toen de West-Indische Compagnie (WIC) de scepter over Bonaire voerde werd de Brandaris gebruikt als vuurtoren. De naam Brandaris is een verbastering van 'Brand daar is'. 'Een Brandaris maken' betekende vroeger op Bonaire 'nachtvuur' en 'rooksignalen'.

Van Brandaris tot monumentale vuurtorens

Het eilandbestuur van Bonaire is verantwoordelijk voor het beheer en het onderhoud van de vuurtorens. Rijkswaterstaat is op het duikeiland verantwoordelijk voor het brandend houden van de lichten in de vuurtorens.

In 2012 hebben alle vuurtorens van Bonaire een grote opknapbeurt ondergaan. Hierdoor zijn de vuurtorens weer veilig geworden voor de monteurs die er periodiek onderhoudswerkzaamheden moeten verrichten. Daarnaast zijn ze hierdoor weer visueel aantrekkelijker voor de toeristen geworden.

Daarnaast hebben in 2012 vijf vuurtorens op Bonaire de status van monument gekregen en staan nu op de monumentenlijst. Dit zijn de Willemstoren vuurtoren, de Malmok vuurtoren, de Seru Bentana vuurtoren (Ser’i Bentana vuurtoren), de Boka Spelonk vuurtoren, de Fort Oranje vuurtoren en de Punt Vierkant vuurtoren.

  sinds locatie actief onderhoudsstaat
Willemstoren vuurtoren 1838 zuid ja goed
Boka Spelonk vuurtoren 1910 oost ja goed
Malmok vuurtoren 1921 noord nee ruïne
Seru Bentana vuurtoren 1927 noord ja goed
Punt Vierkant vuurtoren 1931 west ja goed
Fort Oranje vuurtoren 1932 west ja goed
Wecua vuurtoren - west ja goed
Klein Bonaire vuurtoren - west ja goed

 

Willemstoren vuurtoren

Een paar eeuwen terug was de sfeer op de oceanen en zeeën niet vergelijkbaar met de situatie van deze tijd. In die tijd maakten piraten, rovers en bandieten op zee de dienst uit en het was bij tijd en wijle zeer gevaarlijk.

Soms hadden de Bonairianen 'geluk' en verging er een schip met waardevolle lading voor de kust van het koraaleiland. In 1825 kwam er bijvoorbeeld een Amerikaans schip vlak voor de kust in de problemen en verging. De lading van het schip spoelde aan op Bonaire en de bewoners konden dagenlang kazen, meel, tabak, vlees en zelf een piano van het strand plukken.

Uiteindelijk moest er wel wat gebeuren. In 1762 is men dan toch maar begonnen met een stapel van stenen en een vuur als primitieve vuurtoren. Ondanks dit beperkte baken ging het toch nog te vaak mis. In 1838 werd daarom de Willemstoren gebouwd, vernoemd naar Koning Willem I der Nederlanden. 

Koning Willem 1 der Nederlanden was de eerste koning van Nederland. Op de verjaardag van Koning Willem 1 (24 augustus) werd de vuurtoren op het koraaleiland voor het eerst ontstoken. 

De WillemstorenDe Willemstoren tijdens de renovatie in 2011

De Willemstoren, die een vorm heeft van een Dorische zuil, werd opgetrokken bij de zuidelijke zoutpannen van Bonaire. Deze locatie staat bekend als Lacre Punt of Sedusu, afgeleid van Zuidoosthoek. De ronde cilindrische stenen Willemstoren is 21 meter hoog en was de eerste vuurtoren van het Caribische eiland.

Naast de Willemstoren vuurtoren staat het huis van de vuurtorenwachter. Doordat de vuurtoren tegenwoordig volledig automatisch wordt aangestuurd via een satellietsysteem, is er geen noodzaak meer voor de vuurtorenwachter. Het vuurtorenwachterhuis is dan ook vervallen tot een ruïne. De verlichting van de vuurtoren werkt overigens op zonne-energie.

Malmok vuurtoren

De Malmok vuurtoren ligt in het uiterste noorden van het Washington Slagbaai National Park aan de oostkant. Naast de Malmok vuurtoren staat een onderzoeksgebouw. Als gevolg van de Eerste Wereldoorlog is de bouw van deze constructies nooit volledig vertooid. 

Op 14 juni 1921 ging voor het eerst het licht aan van de Malmok vuurtoren. Echter omdat de locatie niet ideaal was voor een vuurtoren, bleef de Malmok vuurtoren slechts 6 jaar operationeel. Er werd besloten om een klein stukje verderop een nieuwe vuurtoren te gaan bouwen, de Seru Bentana vuurtoren.

Zowel de vuurtoren als het onderzoeksgebouw zijn vervallen tot ruïnes. De ruïne van de vuurtoren is ongeveer 8 meter hoog.

Seru Bentana vuurtoren

De Seru Bentana vuurtoren ligt ook in het uiterste noorden het Washington Slagbaai National Park aan de oostkant. Zoals de naam al doet vermoeden staat de vuurtoren op een heuvel. Vanaf dit punt heb je dan ook een magistraal uitzicht over het Washington Slagbaai National Park. Je kunt echter de vuurtoren zelf niet betreden.

Seru Bentana vuurtoren Bonaire

In de nacht van 20 op 21 oktober 1954 sloeg het noodlot echter toe. De vuurtoren, die in die tijd nog een lamp had die op benzine liep, werd getroffen door een blikseminslag.

Bij de brand die hierna ontstond vond een vuurtorenwachter de dood en een andere vuurtorenwachter raakte gewond. In 1999 is de 44 meter hoge vuurtoren vernoemd naar de omgekomen vuurtorenwachter: Ricardo Winklar vuurtoren.

Punt Vierkant vuurtoren

Punt Vierkant is een van de buitenwijken van Kralendijk waar ook een vuurtoren strategisch staat opgesteld. In 1931 werd in eerste instantie een houten constructie opgetrokken.

In 1941 werd deze houten constructie vervangen door de huidige betonnen vuurtoren. De Punt Vierkant vuurtoren is niet voor bezoekend publiek te betreden.

Boka Spelonk vuurtoren

De Boka Spelonk vuurtoren ligt aan de oostkant van Bonaire. Naast de vuurtoren staat het huis van de vuurtorenwachter. Het vuurtorenwachterhuis is niet meer in gebruik en is voor een groot deel vervallen tot een ruïne.

Boka Spelonk vuurtoren Bonaire

De ronde roodwitte cilindrische vuurtoren is ruim 30 meter hoog. Je kunt de vuurtoren betreden en via de trap naar de top lopen, waar je vervolgens wordt getrakteerd op een magistraal uitzicht. De verlichting van de vuurtoren werkt overigens op zonne-energie.

Fort Oranje vuurtoren

Fort Oranje is het eerste stenen bouwwerk dat op Bonaire werd opgetrokken en dateert uit 1639. Fort Oranje is vernoemd naar het Nederlandse koningshuis en is daarmee een van de tien forten die wereldwijd naar het huis van Oranje werd vernoemd. Zo draagt het fort op Sint Eustatius ook deze naam.

Het fort wordt omzoomd door 4 meter hoge muren en is uitgerust met 4 kanonnen. Dit wapentuig is door de Engelse bezetters in 1811 aangebracht op een platform achter de fortmuren om het vestingwerk beter uit te rusten tegen vijandelijke mogendheden. Echter er zijn nooit kruitdampen opgetrokken uit Fort Oranje; de kanonnen hebben immer gezwegen.

Het fort kreeg in 1886 een houten vuurtoren. In 1932 werd deze vervangen door de huidige 10 meter hoge stenen vuurtoren.

Fort Oranje vuurtoren

Tot 1837 was Fort Oranje de residentie van de commandeur. In de loop van de tijd heeft het fort als opslagplaats voor goederen, gevangenis, politiebureau, brandweerkazerne en museum (Museum Fort Oranje) gediend.

Wecua vuurtoren

De Wecua vuurtoren staat in het noorden van Bonaire aan de westkust. De verlichting van de vuurtoren werkt op zonne-energie. De vuurtoren is overigens niet te betreden. De Wecua vuurtoren behoort tot de categorie lichtbaken.

Klein Bonaire vuurtoren

Op 800 meter afstand uit de kust van Kralendijk ligt het prachtige onbewoonde koraaleiland Klein Bonaire. Ook hier staat aan de westkant een vuurtoren die overigens niet te betreden is. De Klein Bonaire vuurtoren behoort tot de categorie lichtbaken.