Facebook Twitter

Rincon

Rincon (Rincón) (12˚15’ noorderbreedte en 68˚19’ westerlengte) is het oudste dorp van Bonaire en ligt in het noordwesten van het eiland in een soort dal. Bovendien is Rincon ook het oudste dorp van de voormalige Nederlandse Antillen en Aruba

Om uit het zicht van zeerovers en piraten te blijven bouwden de eerste Spanjaarden aan het begin van de 16de eeuw hier deze nederzetting.

De Spaanse kolonisten hadden destijds het administratieve bestuur van het koraaleiland in Rincon gevestigd. De Spaanse kolonisten ontdekten Bonaire in 1499. Rincon werd in 1527 door hen gesticht.

Vanaf de heuvels van Rincon heb je zowel zicht op oostkant als de westkant van de Caribische Zee. Op deze manier was een verrassingsaanval van Nederlandse, Franse en Engelse zeemachten op Rincon onmogelijk. De naam Rincon betekent in het Spaans 'hoek'/'uithoek'. Het dorpje ligt dan ook in de hoek/uithoek van de glooiende vallei en telt ruim 1.800 inwoners. 

Rincon Bonaire

Het dorpje heeft een echt centrum. Dit is uniek in de regio. De meeste (vroege) nederzettingen op de eilanden van de Caribische archipel kennen niet echt een centrum. Rincon is het enige dorp op Bonaire dat niet tegen Kralendijk is aangegroeid en daarmee telt het Caribische eiland feitelijk maar twee woonkernen: Kralendijk met haar buitenwijken en Rincon.

Doordat Rincon zo’n lange en bewogen geschiedenis kent en het dorp uitpuilt van de oude tradities, festiviteiten en gewoontes wordt het wel het culturele centrum van het eiland genoemd. Rincon heeft een eigen vlag en volkslied. Daarnaast heeft Rincon ook een website met informatie over diverse activiteiten en toeristisch attracties in het dorp.

Slavendorp

De Hollanders brachten gedurende de West-Indische Compagnie-tijd ook slaven, de mannen werkten doordeweeks in de zoutpannen en de vrouwen en kinderen moesten arbeid verrichtten op de plantages, naar Rincon en daarmee is de nederzetting ook het oudste slavendorp van de voormalige Nederlandse Antillen. 

De huidige inwoners van Rincon stammen nog rechtstreeks af van de vroegere slavengemeenschap en worden Rinconezen of Rinconero’s genoemd.

Zoetwaterbronnen

Rincon is in het bezit van prima grondwater, door de aanwezigheid van zoetwaterbronnen, wat de ontwikkeling van landbouw ter plaatse stimuleert. In 1898 is er voor het eerst geboord naar de twee zoetwaterbronnen van Rincon.

Deze twee bronnen werden 'Dos Pos' (Nederlands: twee bronnen) genoemd en liggen een stukje buiten Rincon. Vanuit deze bronnen werden de plantages van water voorzien. 

Maar ook het drinkwater van Rincon was afhankelijk van Dos Pos. Het water werd met een emmer op het hoofd naar Rincon gedragen, een wandeling van een klein uurtje. Het water werd gebruikt als drinkwater, om er mee te koken en voor de was.

In 1940 is er ook nog een windmolen bijgebouwd om het water naar boven de pompen. Pas vanaf 1949 was het niet meer noodzakelijk dat de mensen van Rincon water van Dos Pos gebruikten. Tegenwoordig is er een groene oase van planten (onder andere palmbomen en kokosnootbomen) rondom Dos Pos ontstaan waar het dagelijks een drukste van jewelste is met vogels, reptielen en andere diersoorten.

In 2014 heeft het Water- en Energiebedrijf Bonaire (WEB) de historische watermolen opgeknapt. In dat jaar werd gevierd dat het WEB Bonaire al 50 jaar van water en stroom voorziet. Het opknappen van de historische watermolen door het WEB was een van de feestelijke initiatieven.

Kerken, historische gebouwen en monumenten

In Rincon staan twee kerken: de Rooms-katholieke Sint-Ludovicus Bertranduskerk uit 1907 en de van 1934 daterende Protestantse kerk.

Protestantse kerkProtestantse kerk

Rooms-katholieke Sint-Ludovicus BertranduskerkRooms-katholieke Sint-Ludovicus Bertranduskerk

Naast de Sint-Ludovicus Bertranduskerk staat het zogenaamde Cocari-complex. Het Cocari-complex bestaat uit drie historische schoolgebouwen en een voormalig convent (klooster). Sinds 2012 is men begonnen met het restaureren van dit prachtige complex. Uiteindelijk zal er een multifunctioneel Zorg- en Dienstencentrum in het Cacari-complex gehuisvest worden.

Verder bezit het dorp een heuse bedevaartsplek in de vorm van een kleine grot met een Mariabeeld: de Gruta di Lourdes. In de halve overhangende grot is een fraai Mariabeeld geplaatst. Met deze heilige plaats wordt nogmaals onderstreept dat het geloof op Bonaire een prominente rol speelt in de samenleving.

Het serene dorp bevat een aantal historische gebouwen die het bezoeken meer dan waard zijn zoals het Kas Krioyo Rincon (een authentiek Bonairiaans huis en tevens het oudste huis van Rincon) en het van 1824 daterende Magasina di Rei (het op één na oudste gebouw van Bonaire dat diende als opslagplaats). Het Kas Krioyo Rincon is overigens ook van binnen te bezichtigen.

Daarnaast staat er in het centrum van Rincon een monument in de vorm van een standbeeld van de staatsman Julio Antonio Abraham.

Flora Martis

Flora Martis (1928) is een van de bekendste inwoners van Rincon. Flora heeft naast de opvoeding van haar vijftien kinderen (!) altijd hard gewerkt op de plantages Colombia en Karpata die in de buurt van Rincon liggen. Op de genoemde plantages werd aloë vera verbouwd.

In haar vrije tijd is Flora een fanatiek danser en zangeres. Ze zingt ondere andere in de Rinconese dans- en zanggroep Kos Kosecha hetgeen 'goede oogst' betekent. 

De teksten van de liedjes die op het repertoire staan verwijzen zelfs terug naar de tijden dat de slaven vanuit Rincon een wandeling van 7 uur moesten maken om in de zoutpannen in het zuiden van Bonaire te gaan werken.

Cadushy Distillery

In het centrum van Rincon vind je de traditionele destilleerderij Cadushy. Daar is te zien hoe er als enige in de hele wereld een likeur wordt gemaakt van cactussen. Uiteraard is het ook mogelijk om hier de verschillende likeuren te proeven.

Er zijn zes verschillende soorten likeuren. De drankjes zijn genoemd naar de eilanden in het Caribisch gebied, namelijk Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Eustatius en Saba. Daarnaast is er een speciale 'oranje-likeur', Orange genoemd.

Er worden ook drie Spirits gemaakt: Vodka, Rum en Whiskey. De Cadushy Distillery vind je aan de Kaya C.D. Crestian 8 & 10 Rincon en is elke maandag, woensdag en vrijdag open van 10.00 tot 17.00 uur.

Cadushy DistilleryFoto door: Cadushy Destillery

Rincondag

Er is een belangrijke datum om in de agenda te zetten aangaande Rincon. Jaarlijks wordt op Bonaire op 30 april, naast Koninginnedag, de Rincondag (Dia di Rincon) gevierd.

Rincondag is een enorm indrukwekkend feest. Twee weken voor Rincondag wordt al het ‘Festival Criolla’ georganiseerd, waarbij de verkiezingen plaatsvinden van het feestlied van de Rincondag.

Op Rincondag zelf vullen de straten zich met in vrolijke kostuums geklede muzikanten en dansers die traditionele en moderne muziek spelen. Daarnaast zijn er talloze eettentjes waar je heerlijke snacks kunt kopen.

De Rincondag is de uitgelezen kans om de sfeer te proeven van de typische kunuku (platteland) levensstijl van Rincon.

Uitkijkpunten

Rincon ligt zogezegd in een dal en is ingebed in prachtige heuvels. Hierdoor is het mogelijk om vanaf bepaalde plekken in de heuvels adembenemende vergezichten op het dorpje te hebben.

Als je bijvoorbeeld via de Kaya Para Mira – dit is de weg vanaf het Gotomeer – naar Rincon rijdt kun je het beste even je auto langs de kant van de weg zetten om te genieten van het ongelofelijk mooie uitzicht wat je dan hebt op Rincon. 'Para Mira' is Papiaments en betekent niet voor niets 'stop en kijk'.Uitzichtt Rincon Bonaire

Als je vanuit de noordelijke toeristische route (de prachtige eenrichtingsweg langs de westkust) naar Rincon rijdt passeer je op een gegeven moment met bordje 'Altamira Unjo'. Het is zeer de moeite waard om hier rechtsaf te slaan en via het zandpad binnen tien minuten op een geweldig uitkijkpunt te komen.

Op het uitkijkpunt staan verschillende stenen bankjes waar je kunt gaan zitten en langdurig op afstand kunt genieten van Rincon en haar prachtige omgeving. Met name bij helder weer verankert het fantastische uitzicht hier zich langdurig in het menselijk brein.

Washington Slagbaai National Park

Iedereen die het Washington Slagbaai National Park wil bezoeken zal ook door Rincon moeten rijden. Vanuit het sfeervolle dorpje vertrekt namelijk de vier kilometer lange weg naar het prachtige natuurpark.

De route vanuit Rincon naar het park wordt op een ludieke manier aangegeven. Op alle lantarenpalen langs de route naar het park staan namelijk afbeeldingen van groene hagedissen.

De toekomst van Rincon

Door het gebrek aan investeringen in Rincon staat de ontwikkeling van het plaatsje de laatste tijd stil. Hierdoor verhuizen veel jongeren naar Kralendijk en vergrijst Rincon in een hoog tempo. Toch liggen er in Rincon veel kansen en mogelijkheden. Het gebied zou onder andere kunnen uitgroeien tot een trekpleister voor het eco- en agritoerisme.

De oude school van Rincón

In 1863 werd de slavernij op Bonaire afgeschaft. Een jaar later in 1864 begonnen de zusters van Roosendaal, plus verschillende onderwijzeressen uit Rincón, met het geven van onderwijs aan de kinderen van Rincón.

Het waren zuster (soeur) Aurelia en zuster (soeur) Sabine die het voortouw namen. Andere zusters die volgenden waren onder andere zuster (soeur) Amica en zuster (soeur) Caritas.

In eerste instantie gebruikten zij een oud kerkgebouw als lesruimte. In 1895 werd echter onder aanvoering van pastoor J.M.G. Meyknecht een nieuw schoolgebouw gebouwd. Dit schoolgebouw bestond uit vijf klaslokalen. Men noemde deze school Sint-Michaelschool, later werd deze naam veranderd naar Sint-Ludovicusschool.

In deze school kregen zowel jongens als meisjes onderwijs. In 1905 waren er tweehonderdeenenzestig leerlingen op de school. Er werd toentertijd nog een zesde klasruimte bijgebouwd. In 1947 werd de school uitgebreid met een zevende klasruimte. Heden ten dage doet de Sint-Ludovicusschool dienst als bejaardenhuis ‘De Cocari’.

Naast de Sint-Ludovicusschool staat het zusterhuis. Hier verbleven de zusters en kregen zij zelf onderwijs. Het zusterhuis bestaat uit twee verdiepingen (kas di kaha). Het is het enige twee verdiepingen tellende monumentale pand van Rincón. Uniek dus!

Iedereen die een bezoekje aan Rincón brengt, moet zeker de voormalige Sint-Ludovicusschool én het zusterhuis gaan bekijken. De beide panden staat vlak in de buurt van de Sint-Ludovicus Bertranduskerk (Kaya Prome 48), in het centrum van Rincón.

Slotzusters en buitenzusters

Je kunt het je nu amper meer voorstellen, maar eeuwen geleden besloten heel veel vrouwen om een stikt religieus leven te gaan leiden. Vandaag de dag is dat veel minder, maar het gebeurt nog wel. Ze worden vrouwelijke kloosterlingen oftewel nonnen oftewel zusters genoemd.

Hierbij wordt wel onderscheid gemaakt tussen slotzusters en buitenzusters. De slotzusters leven in afzondering binnen de kloostermuren en hebben weinig contact met de buitenwereld.

De buitenzusters daarentegen zijn zogeheten actieve religieuzen die ook buiten de muren van het klooster treden voor het uitvoeren van sociale taken (onderwijs, verpleging, et cetera) en missiewerk. Een fraai voorbeeld van buitenzusters zijn de zusters van Roosendaal.

Op 1 september 1832 werd de congregatie van de Zusters Franciscanessen van Mariadal te Roosendaal opgericht door Maria Raaymakers uit Sint Oedenrode. De congregatie van Mariadal werd zeer succesvol en telde een eeuw na haar oprichting in 1932 meer dan twaalfhonderd zusters en ruim honderdtachtig onderwijs- en opvoedinstellingen.

Het belangrijkste werk van de zusters van Roosendaal is altijd het geven van onderwijs en opvoeding aan jonge mensen geweest. Hiertoe richtte de congregatie van Mariadal zogezegd ontelbaar veel scholen en internaten op. Naar de geest van Franciscus van Assisi lag de aandacht vooral bij kansarme kinderen.

De focus van de congregatie van Mariadal lag niet alleen in Nederland, maar ook ver daarbuiten. In 1842 begon het missiewerk op Aruba, Bonaire en Curaçao. In 1865 volgde Suriname en in 1961 werden de zusters van Roosendaal actief in Chili.